Poczta firmowa, DNS i dostarczalność

Pomagam sprawdzić, dlaczego wiadomości firmowe nie docierają do odbiorców, trafiają do spamu albo są odrzucane przez serwery pocztowe. Audyt może objąć publiczną konfigurację domeny, drogę wiadomości oraz — po uzyskaniu odpowiedniego dostępu — konfigurację serwera pocztowego.

Najpierw ustalam źródło problemu i wskazuję priorytety działań. Poprawki mogę wdrożyć w kolejnym, uzgodnionym zakresie albo przekazać ustalenia administratorowi lub dostawcy obsługującemu pocztę.

Kiedy warto sprawdzić pocztę firmową

Audyt jest przydatny między innymi wtedy, gdy:

  • wiadomości trafiają do spamu tylko u części odbiorców,
  • serwer odbiorcy odrzuca pocztę lub zwraca komunikat SMTP,
  • poczta przestała działać po zmianie hostingu, DNS albo dostawcy,
  • formularz kontaktowy, sklep lub system fakturowy wysyła wiadomości inaczej niż zwykła skrzynka,
  • narzędzia diagnostyczne zgłaszają błędy SPF, DKIM lub DMARC,
  • klient pocztowy zgłasza problem z certyfikatem albo połączeniem TLS,
  • nie wiadomo, które systemy mogą legalnie wysyłać pocztę w imieniu domeny.

Co obejmuje audyt

Zakres dobieram do objawów oraz sposobu, w jaki firma korzysta z poczty. Sprawdzenie może obejmować:

  • rekordy MX oraz delegację i spójność DNS,
  • SPF, DKIM i DMARC dla wszystkich znanych źródeł wysyłki,
  • zgodność domen używanych w adresie nadawcy, podpisie DKIM i mechanizmach DMARC,
  • rekord PTR i zgodność nazwy serwera wysyłającego,
  • certyfikat, pełny łańcuch certyfikatów i dostępność usług przez TLS,
  • nagłówki odebranych wiadomości i wyniki mechanizmów uwierzytelniania,
  • komunikaty SMTP, zwrotki i logi pokazujące miejsce odrzucenia wiadomości,
  • formularze kontaktowe, aplikacje, sklepy i inne systemy wysyłające z firmowej domeny,
  • aliasy, przekierowania i podstawowe ustawienia przepływu poczty.

Jeśli poczta działa na własnym serwerze, audyt może również objąć konfigurację Postfix i Dovecot, ich logi, obsługiwane protokoły oraz ustawienia TLS. Nie zakładam z góry, że przyczyną jest jeden rekord DNS — podobny objaw może wynikać z konfiguracji domeny, serwera, aplikacji wysyłającej albo decyzji systemu odbiorcy.

Co można sprawdzić bez dostępu do serwera

Pierwszą część diagnozy często da się wykonać na podstawie publicznie dostępnych informacji. Bez logowania do serwera można sprawdzić między innymi rekordy MX, SPF, DMARC i PTR, podstawową konfigurację DNS, dostępność usług pocztowych oraz certyfikat przedstawiany podczas połączenia TLS. Weryfikacja rekordu DKIM wymaga dodatkowo znajomości selektora używanego przez daną usługę wysyłającą.

Dużo informacji dostarczają również pełne nagłówki przykładowej wiadomości, zwrotka albo dokładny komunikat SMTP. Warto usunąć z nich treść korespondencji i dane osobowe, ale pozostawić identyfikatory techniczne, datę, adresy serwerów oraz wyniki SPF, DKIM i DMARC.

Znaczenie wybranych odpowiedzi serwera opisuję również w dokumentacji błędów SMTP.

Dostęp do panelu DNS, serwera lub konta u dostawcy jest potrzebny dopiero wtedy, gdy trzeba sprawdzić konfigurację niedostępną publicznie, przeanalizować logi albo wdrożyć poprawki.

Jak wygląda współpraca

  1. Opis problemu — podajesz domenę, objawy, przybliżony czas wystąpienia problemu oraz systemy, które wysyłają pocztę.
  2. Wstępne sprawdzenie — analizuję publiczny DNS, dostępne usługi, certyfikaty oraz przekazane nagłówki lub komunikaty błędów.
  3. Pogłębiona diagnostyka — jeżeli jest potrzebna, po uzgodnieniu sprawdzam konfigurację Postfix, Dovecot, aplikacji i logi serwera.
  4. Podsumowanie — przekazuję wynik diagnozy i uzgadniamy dalsze działania.
  5. Opcjonalne wdrożenie — poprawki mogę wykonać w osobno uzgodnionym zakresie albo pozostawić dokumentację osobie opiekującej się środowiskiem.

Zakres dostępu i sposób przekazania danych ustalamy przed rozpoczęciem prac. Do wstępnej rozmowy nie wysyłaj haseł ani kluczy dostępowych.

Rezultat audytu

Zakres podsumowania zależy od wybranego wariantu usługi. Pojedyncza diagnostyka kończy się krótkim pisemnym podsumowaniem ustaleń i zaleceń, a rozszerzony audyt — szczegółowym raportem. Dokumentacja może obejmować:

  • wykryte niespójności w DNS i mechanizmach uwierzytelniania,
  • interpretację istotnych nagłówków i odpowiedzi SMTP,
  • problemy w konfiguracji serwera lub aplikacji wysyłającej,
  • priorytety poprawek, ryzyko ich wdrożenia i sposób ponownej weryfikacji,
  • elementy wymagające kontaktu z dostawcą hostingu lub poczty.

Ograniczenia audytu

Poprawne SPF, DKIM, DMARC, PTR i TLS zwiększają wiarygodność techniczną wysyłki, ale nie gwarantują umieszczenia każdej wiadomości w głównej skrzynce odbiorczej. Na decyzję systemu odbiorcy wpływają także między innymi reputacja domeny i adresu IP, historia wysyłki, treść wiadomości, zachowanie odbiorców oraz wewnętrzne filtry danego operatora.

Nie każdą przyczynę można też potwierdzić bez logów lub informacji od serwera odbierającego. Audyt wskazuje problemy możliwe do wykazania na podstawie dostępnych danych i nie zastępuje kontroli nad infrastrukturą zewnętrznego dostawcy.

Podstawowa diagnostyka nie gwarantuje ustalenia przyczyny, jeśli dostępne dane okażą się niewystarczające. W takiej sytuacji otrzymujesz opis wykonanych sprawdzeń oraz propozycję dalszych działań, na przykład zebrania dodatkowych logów lub rozszerzenia zakresu analizy.

Więcej o zależnościach między mechanizmami uwierzytelniania opisuję w artykule Dlaczego poczta firmowa trafia do spamu? SPF, DKIM i DMARC w praktyce. Przykład diagnozy błędu połączenia z serwerem IMAP znajduje się w tekście Dovecot i niepełny łańcuch certyfikatu TLS.

Orientacyjny koszt

Pojedyncza diagnostyka — od 250 zł netto

Analiza jednego zgłoszonego problemu, w podstawowym zakresie do 60 minut. Kończy się krótkim pisemnym podsumowaniem wykonanych sprawdzeń, ustaleń i zaleceń.

Rozszerzony audyt poczty — indywidualna wycena

Obejmuje wiele źródeł wysyłki, analizę konfiguracji i logów oraz przygotowanie szczegółowego raportu. Zakres i cenę ustalamy po zapoznaniu się ze środowiskiem i opisem problemów.

Wdrożenie poprawek — wyceniane oddzielnie

Zmiany w DNS, konfiguracji serwera, aplikacji lub usług zewnętrznych są osobnym etapem prac. Pełna lista usług i pozostałe ceny orientacyjne znajdują się w cenniku.

Następny krok

Opisz problem przez formularz kontaktowy i podaj domenę, dostawcę poczty, objawy oraz informację, z jakich systemów wysyłane są wiadomości. Jeśli masz zwrotkę, komunikat SMTP albo nagłówki przykładowej wiadomości, napisz o tym w zgłoszeniu — ustalimy bezpieczny sposób przekazania danych technicznych.